Çocuk gelişimi ve özel eğitim merkezlerinde haftada birkaç saat çalışılır. Oysa çocuk haftanın büyük bölümünü okulda geçirir. Merkezde çalışılan bir becerinin sınıfta da desteklenmesi ilerlemeyi belirgin biçimde hızlandırır, desteklenmemesi ise emeği büyük ölçüde boşa çıkarır. Buna karşılık merkez ile okul arasında düzenli bir iletişim çoğu zaman kurulmaz. İki taraf da aynı çocukla çalışır ama birbirinden habersizdir. Üstelik bu iletişimin nasıl kurulacağı, kimin izin vereceği ve nelerin paylaşılabileceği de belirsizdir. Bu pratik hem iletişimi hem izin çerçevesini kurar.
01Tanıdık geliyor mu?
Bu durumlar sizde de oluyor mu?
Okulla iletişimsizlik kimsenin gündemine girmeyen bir eksikliktir. Ne merkez ne okul bunu bir sorun olarak dile getirir. Etkisi ise çocuğun ilerleme hızında görülür ama nedeni hiçbir zaman buraya bağlanmaz. Tablo şudur.
Sizde olanları işaretleyin.
En az ikisi tanıdık geliyorsa bu sayfa sizin için yazıldı. Hiçbiri değilse, benzer sorunlar sayfanın sonunda.
Okulla paylaşım velinin yazılı onamıyla başlar. Öğretmene sınıfta işe yarayacak yaklaşım önerileri gider, tanı ayrıntısı dosyada kalır.
02Neden oluyor?
Sorunun asıl kaynağı
İş birliğinin kurulamamasının nedeni çoğu zaman bunun bir süreç olarak tanımlanmamış olmasıdır. Kimin, ne zaman, hangi izinle ve neyi paylaşacağı belirsizken iletişim ya hiç kurulmaz ya da sınırları belirsiz biçimde kurulur.
- 01
Onam çerçevesi tanımlanmamış
Bir çocuğa ait bilginin okulla paylaşılması velinin açık onamını gerektirir. Onam alınmadan yapılan bir paylaşım, iyi niyetli de olsa hukuki bir sorun üretir ve ailenin güvenini zedeler. Onamın kapsamı, süresi ve neleri içerdiği yazılı olmalıdır.
- 02
Paylaşımın kapsamı belirlenmemiş
Öğretmenin ihtiyaç duyduğu bilgi ile dosyada bulunan bilgi aynı şey değildir. Sınıfta işe yarayacak somut öneriler paylaşılmalı, tanı ayrıntıları ve aile geçmişi gibi başlıklar ise paylaşımın dışında tutulmalıdır. Bu ayrım yapılmadığında ya gereksiz bilgi paylaşılır ya da hiçbir şey söylenmez.
- 03
İletişim rutine bağlanmamış
Okulla temas kişisel çabaya bırakıldığında merkez genelinde tutarsız bir uygulama doğar. Dönem başında ve dönem ortasında yapılacak planlı temaslar, bu iletişimi kişiye bağlı olmaktan çıkarır ve tüm dosyalar için aynı standardı sağlar.
Bu sorunun size bedeli
Her 10 dosyadan 8’i
En az
Hedef: planlanan okul temasının dosyaların en az yüzde sekseninde gerçekleşmesi.
- Desteklenmeyen beceri
- Sürekli
- Sınıfta pekiştirilmediği için kalıcılaşmayan kazanımlar.
- Kaybolan bilgi
- Her aktarımda
- Veli üzerinden yapılan aktarımda eksilen ya da değişen ayrıntılar.
- Kurulmayan iletişim
- Dosyaların çoğunda
- İzin belirsizliği nedeniyle hiç başlatılmayan temaslar.
- Tutarsız uygulama
- Uzmandan uzmana
- Ortak bir kural olmadığı için kişiye bağlı kalan iş birliği.
03Adım adım çözüm
Bugünden başlayabileceğiniz adımlar
İş birliğini kurmanın yolu önce izin çerçevesini netleştirmek, sonra paylaşımın kapsamını belirlemek ve teması rutine bağlamaktır. Bu üçü kurulduğunda iletişim hem güvenli hem sürdürülebilir olur. Son iki adım ise iş birliğini tek yönlü olmaktan çıkarır.
- 1Adım 1 / 5Her dosyada bir kez
Bilgi paylaşımı onamını yazılı alın
Onama neyin, kiminle, hangi amaçla ve hangi süreyle paylaşılacağını yazın.
Okulla bilgi paylaşımı için velinin açık ve yazılı onamı alınmalıdır. Bu onamda neyin, kiminle ve hangi amaçla paylaşılacağı belirtilmelidir.
- Onamda kapsamı, muhatabı ve amacı somut olarak yazın
- Onama süre koyun ve her yıl yenileyin
- Velayet ve yetki durumunu dosyada belgeleyin
Ayrıntısını okuyun
İzin metninin kapsamı somut yazılır, bu hem veliyi hem merkezi korur. Onamın süresinin de belirtilmesi gerekir. Bir eğitim öğretim yılı için verilen bir izin, sonraki yıl için otomatik olarak geçerli sayılmamalıdır. Velinin onamı geri çekme hakkı bulunduğu da açıkça yazılmalıdır ve geri çekildiğinde paylaşımın derhâl durdurulması gerekir. Velayet durumunun netliği ayrıca önemlidir. Onamı verecek kişinin yetkili olduğu dosyada belgeli biçimde bulunmalıdır. Boşanma gibi durumlarda bu kontrolün atlanması ciddi sonuçlar doğurabilir ve merkezi savunmasız bırakır.
PratiVia’da: PratiVia’da onam metinleri sürümüyle birlikte saklanır ve dosyaya bağlanır. Hangi velinin neye ne zaman onam verdiği kayıttan doğrulanabilir.
Online formlar - 2Adım 2 / 5Her paylaşımda
Paylaşılacak bilginin kapsamını belirleyin
Çalışılan beceriyi ve sınıfta pekiştirme yolunu kısa bir notla paylaşın.
Öğretmenle paylaşılacak bilgi, sınıfta işe yarayacak somut önerilerle sınırlı tutulmalıdır. Amaç, çocuğun sınıfta daha iyi desteklenmesini sağlamaktır.
- Paylaşımı sınıfta uygulanabilir önerilerle sınırlayın
- Tanı ayrıntısı ve aile geçmişini paylaşım dışında tutun
- Aktarımı kısa ve yazılı bir notla yapın
Ayrıntısını okuyun
Hangi becerilerin çalışıldığı, sınıfta nasıl pekiştirilebileceği, hangi durumların zorlayıcı olduğu ve nelerin işe yaradığı bu kapsama girer. Tanı ayrıntıları, aile geçmişi ve dosyadaki hassas başlıklar ise paylaşımın dışında tutulmalıdır. Bu ayrım her paylaşımda yeniden düşünülmelidir. Öğretmen için en yararlı bilgi, o çocuğa sınıfta nasıl yaklaşacağıdır. Paylaşımın yazılı yapılması da faydalıdır. Kısa ve somut bir not, sözlü aktarımdan çok daha kalıcı olur ve öğretmen ihtiyaç duyduğunda yeniden bakabilir. Notun bir kopyasının dosyada kalması da neyin paylaşıldığını sonradan gösterir.
PratiVia’da: PratiVia’da dosya içindeki notlar tür bazında ayrılabilir ve erişim yetkisi sınırlanabilir. Paylaşıma uygun içerik ile hassas içerik aynı yığında karışmaz.
Seans notları - 3Adım 3 / 5Dönem başı ve ortası
Teması dönemsel bir rutine bağlayın
Dönem başı ve ortası için birer kısa temas planlayın, sorumluyu belirleyin.
Okulla iletişim kişisel çabaya bırakılmamalı, belirli zamanlara bağlanmalıdır. Dönem başında bir tanışma ve dönem ortasında bir değerlendirme teması çoğu dosya için yeterli bir ritim sunar.
- Dönem başı ve ortası için planlı temas belirleyin
- Temasları kısa tutun. Yazılı not da yeterlidir
- Yapılan görüşmeyi dosyaya kaydedin
Ayrıntısını okuyun
Bu temasların kısa olması da mümkündür. On beş dakikalık bir telefon görüşmesi ya da yazılı bir bilgi notu çoğu zaman işi görür. Uzun toplantılar öğretmenler için de zor olur ve bu yüzden hiç yapılamaz. Temasın kim tarafından yapılacağının belirlenmesi de gerekir. Çocukla çalışan uzmanın kendisi en uygun kişidir ancak yoğunluk nedeniyle bu mümkün olmadığında koordinatör aracılığıyla da yürütülebilir. Yapılan temasın dosyaya kaydedilmesi ise sonraki dönemde nereden devam edileceğini gösterir.
PratiVia’da: PratiVia’da dosyaya bağlı hatırlatma ve görev oluşturulabilir. Dönemsel okul teması zamanı geldiğinde listede belirir ve kaydı da aynı dosyada kalır.
Raporlar - 4Adım 4 / 5Her temasta
Öğretmenden gelen gözlemi kayda alın
Öğretmenin akran, dikkat ve zorlanma gözlemlerini dosyaya işleyin.
İş birliği tek yönlü olmamalıdır. Öğretmenin sınıfta gözlemledikleri, uzmanın seansta göremeyeceği bilgileri içerir ve planlamayı doğrudan etkiler.
- Öğretmenden sınıf içi gözlem isteyin
- Gelen gözlemi dosyaya işleyin
- Çelişen gözlemleri ortam farkı olarak değerlendirin
Ayrıntısını okuyun
Akran ilişkileri, sınıf içi dikkat süresi, hangi durumlarda zorlandığı ve hangi yaklaşımların işe yaradığı bu gözlemlerin en değerli başlıklarıdır. Bu bilginin dosyaya işlenmesi gerekir. Sözlü kalan bir gözlem birkaç hafta içinde unutulur ve hedef planlamasına hiç yansımaz. Öğretmenin gözlemi bazen merkezdeki değerlendirmeyle çelişebilir. Bu çelişki üzerinde durulması gereken bir bulgudur. Bir çocuğun kalabalık bir sınıfta ile birebir çalışılan bir odada aynı davranışı göstermemesi beklenen bir durumdur. Aradaki fark, kazanılan becerinin başka ortamlara ne kadar taşındığını gösterir ve hedeflerin nasıl çalışılacağını doğrudan etkiler.
PratiVia’da: PratiVia’da dış kaynaklı gözlemler ayrı not olarak dosyaya eklenebilir. Kimin ne zaman ilettiği kayıtta durur ve hedef planlamasında birlikte okunur.
Seans notları - 5Adım 5 / 5Her temas sonrası
Aileyi iletişimin içinde tutun
Her temastan sonra tarihini, konuşulanları ve kararları veliye kısaca aktarın.
Okulla yapılan görüşmelerin içeriği aileyle de paylaşılmalıdır. Ailenin haberi olmadan yürüyen bir iletişim, öğrenildiğinde güven kaybına yol açar.
- Okul görüşmesinin içeriğini aileyle paylaşın
- Alınan kararları kısaca aktarın
- Aileyi aracı rolünden çıkarın
Ayrıntısını okuyun
Görüşmenin ne zaman yapıldığı, nelerin konuşulduğu ve hangi kararların alındığı kısaca aktarılmalıdır. Bu aktarım aynı zamanda ailenin süreçteki rolünü de güçlendirir. Okulda ve merkezde aynı yönde çalışıldığını gören bir aile, evde de aynı yaklaşımı sürdürmeye daha istekli olur. Ailenin okulla iletişimde aracı olmaktan çıkması ise ayrı bir kazanımdır. Bu rol çoğu aile için yorucudur ve doğru aktarım yapmak da uzmanlık gerektirir. Yükün kurumlar arasında paylaşılması aileyi belirgin biçimde rahatlatır. Aktarımın kısa tutulması ise yeterlidir. Birkaç cümlelik bir bilgilendirme bu amacı fazlasıyla karşılar.
PratiVia’da: PratiVia’da veliyle paylaşım portal üzerinden yapılabilir. Okul teması sonrası bilgilendirme dosyaya bağlı olarak iletilir, gönderim iz bırakır ve aile mesaja istediği zaman geri dönebilir.
Portal ve mesajlar
04PratiVia’da
Bu adımlar PratiVia’da nasıl kolaylaşır?
Okulla kurulan iletişim çoğu merkezde hiçbir yere yazılmaz. Kim ne zaman görüştü, ne konuşuldu ve veli buna onam verdi mi hiçbiri görünmez. Oysa bu paylaşım hassas veri içerir. PratiVia onamı ve teması dosyaya bağlar.
Sürümlü paylaşım onamı
Hangi velinin neye ne zaman onam verdiği kayıttan doğrulanır. Kapsam ve süre dosyada durur.
Online formlarTürüne göre ayrılan notlar
Paylaşıma uygun içerik ile hassas içerik ayrı tutulur. Erişim yetkisi not türüne göre sınırlanır.
Seans notlarıDönemsel temas hatırlatması
Okul teması zamanı geldiğinde dosya listede belirir. Yapılan görüşme aynı yerde kayda geçer.
RaporlarAileye iz bırakan bilgilendirme
Okul görüşmesi sonrası aktarım portal üzerinden iletilir. Kimin ne zaman bilgilendirildiği görülür.
Portal ve mesajlar
05Sonucu görün
İşe yaradığını nasıl anlarsınız?
İş birliğinin kurulduğunu gösteren işaret, okulla temasın tüm uygun dosyalarda düzenli olarak kurulmasıdır. İkincisi de öğretmen gözlemlerinin planlamaya yansımasıdır. Her ikisi de bir dönem içinde ölçülebilir hâle gelir. Aşağıdaki göstergeler bunları ölçer.
Onamı alınmış dosya oranı
Paylaşım yapılan tüm dosyalar
Yazılı paylaşım onamı bulunan dosyaların payı.
Dönemsel temas yapılan dosya oranı
%80 ve üzeri
Planlanan okul teması gerçekleşen dosyaların payı.
Kayda geçen öğretmen gözlemi
Her temasta
Okuldan gelen gözlemi dosyaya işlenmiş temasların payı.
Aileye aktarılan görüşme oranı
Tamamı
İçeriği aileyle paylaşılan okul temaslarının payı.
4 haftalık uygulama planı
1. hafta
Paylaşım onam metnini hazırlayın ve dosyalara ekleyin.
Yazılı izin çerçevesi
2. hafta
Paylaşılabilir bilgi kapsamını ekiple belirleyin.
Net paylaşım sınırı
3. hafta
Dönemsel temas takvimini ve sorumlusunu kurun.
Rutine bağlı okul iletişimi
4. hafta
Gözlem kaydını ve aile bilgilendirmesini akışa ekleyin.
İki yönlü iş birliği
06Sık sorulanlar
Aklınıza takılabilecekler
Öğretmenle görüşmek için veli onamı gerekli mi?
Evet ve bu onamın yazılı olması gerekir. Bir çocuğa ait bilginin okulla paylaşılması velinin açık iznini gerektirir. Onam alınmadan yapılan bir paylaşım iyi niyetli de olsa hukuki bir sorun üretir ve ailenin güvenini zedeler. Onamda neyin, kiminle ve hangi amaçla paylaşılacağı belirtilmelidir. Kapsam açıkça yazıldığında hem veli hem merkez güvence altında olur.
Öğretmenle neyi paylaşmalıyım?
Sınıfta işe yarayacak somut önerileri. Hangi becerilerin çalışıldığı, sınıfta nasıl pekiştirilebileceği, hangi durumların zorlayıcı olduğu ve nelerin işe yaradığı bu kapsama girer. Tanı ayrıntıları, aile geçmişi ve dosyadaki hassas başlıklar ise dışarıda kalmalıdır. Öğretmenin öğrenmesi gereken şey, o çocuğa sınıfta nasıl yaklaşacağıdır. Bu ayrım her paylaşımda yeniden düşünülmelidir.
Okulla ne sıklıkta görüşmeliyim?
Dönem başında bir tanışma ve dönem ortasında bir değerlendirme teması çoğu dosya için yeterli bir ritim sunar. Bu temasların kısa olması da mümkündür. On beş dakikalık bir telefon görüşmesi ya da yazılı bir bilgi notu çoğu zaman işi görür. Uzun toplantılar öğretmenler için de zor olur ve bu yüzden hiç yapılamaz. Yapılan temasın dosyaya kaydedilmesi ise sonraki dönemde nereden devam edileceğini gösterir.
Öğretmenin gözlemi merkezdekiyle çelişirse ne yapmalıyım?
Bu fark değerli bir bilgidir. Çocuğun farklı ortamlarda farklı davranması olağandır ve bu fark, hedeflerin genellenebilirliği hakkında önemli bir ipucu verir. Merkezde kazanılmış görünen bir becerinin sınıfta görülmemesi, o becerinin henüz genellenmediğini gösterir ve planlamayı doğrudan etkiler. Bu nedenle çelişen gözlemler görmezden gelinmemeli, dosyaya işlenmelidir.
Aileyi bu iletişimin neresinde tutmalıyım?
Merkezinde. Okulla yapılan görüşmelerin ne zaman yapıldığı, nelerin konuşulduğu ve hangi kararların alındığı aileye kısaca aktarılmalıdır. Haberi olmadan yürüyen bir iletişim öğrenildiğinde güven kaybına yol açar. Buna karşılık ailenin kurumlar arasında aracı olmaktan çıkması ayrı bir kazanımdır. Bu rol çoğu aile için yorucudur ve doğru aktarım yapmak da uzmanlık gerektirir.
Son güncelleme: 4 Ağustos 2026.
