Bir psikoloğun işinde, psikiyatrik değerlendirme gerektiren durumlar olağandır ve bunu önerebilmek mesleki yetkinliğin parçasıdır. Sorunlar çoğunlukla öneri yapıldıktan sonra yaşanır. “Bir psikiyatriste görünmenizde fayda var” cümlesi seans odasında söylenir, danışan başını sallar ve konu orada kapanır. Kime gideceği belirsizdir, ne zaman gideceği takip edilmez, gittiyse ne olduğu ise ancak danışan anlatırsa öğrenilir. Oysa ilaç tedavisi başlamışsa bu bilgi terapinin gidişatını doğrudan ilgilendirir. Bu pratik yönlendirmeyi izlenebilir bir süreç olarak kurar.
01Tanıdık geliyor mu?
Bu durumlar sizde de oluyor mu?
Yönlendirmenin akıbeti takip edilmediğinde psikolog çoğu zaman iyi bir iş yaptığını düşünür. Öneri verilmiştir, gerisi danışana kalmıştır. Danışanın gitmediği ise ancak aylar sonra, konu tekrar açıldığında anlaşılır. Sahada tablo şöyledir.
Sizde olanları işaretleyin.
En az ikisi tanıdık geliyorsa bu sayfa sizin için yazıldı. Hiçbiri değilse, benzer sorunlar sayfanın sonunda.
Danışana genel bir öneri yerine iki üç psikiyatrist adı ve randevu yolunu verin. Kime gideceğini bilen kişi gitmeyi daha az erteler.
02Neden oluyor?
Sorunun asıl kaynağı
Yönlendirmenin gerçekleşmemesini açıklayan şey çoğu zaman belirsizliktir. Kime gideceğini bilmeyen, randevu almanın nasıl olacağını kestiremeyen ve konuyu tekrar açmaktan çekinen bir kişi ertelemeyi seçer. Üç yapısal eksiklik bu ertelemeyi besler.
- 01
Yönlendirme kayda geçmiyor
Kime, ne zaman ve hangi soruyla yönlendirildiği kaydedilmediğinde ortada takip edilecek bir şey kalmaz. Sonucu beklenen her yönlendirme, beklenen tarihiyle birlikte kaydedilmelidir. Aksi hâlde takip tesadüfe kalır. Danışan konuyu açmazsa süreç fark edilmeden kapanır ve aylar sonra aynı öneriyi baştan yapmak gerekir. Oysa arada geçen zaman, danışanın en çok destek gerektiren dönemine denk gelmiş olabilir.
- 02
Yönlendirilecek isim listesi hazır değil
Danışana “bir psikiyatriste görünün” demek ile birlikte çalıştığınız iki üç ismi ve nasıl randevu alınacağını söylemek arasında büyük fark vardır. Belirsizlik ertelemenin en yaygın nedenidir. Hazır bir liste bu belirsizliği tamamen ortadan kaldırır ve adımı somut hâle getirir.
- 03
Bilgi paylaşımı için tanımlı bir yol yok
Meslektaşla iletişim kurmak danışanın açık onayını gerektirir. Bu onamın nasıl alınacağı ve neyin paylaşılacağı önceden tanımlanmadığında iki uçtan biri yaşanır: ya izinsiz konuşulur ya da hiç konuşulmaz. Oysa hazır bir onam metniyle bu iş birkaç dakikada ve güvenli biçimde yapılabilir. Metnin bulunmaması, iyi niyetli bir iş birliğini ya riskli hâle getirir ya da tamamen engeller.
Bu sorunun size bedeli
Her 10 öneriden 4-6’sı
En azÜst sınıra kadar
Önerildiği hâlde randevusu hiç alınmayan psikiyatrik değerlendirmeler.
Her 10 öneriden 7’si
En az
Hedef: önerilen değerlendirmelerin yüzde yetmişi ve fazlasında randevu alınıp gidilmesi.
- Ulaşmayan sonuç
- Gidenlerin çoğunda
- Değerlendirme yapıldığı hâlde psikoloğa geri dönmeyen bilgi.
- Eksik bilgiyle süren terapi
- İlaç başlanan vakalarda
- Hangi tedavinin başladığı bilinmeden sürdürülen terapi planı.
- Tekrar açılan konu
- Seans başına birkaç dakika
- Yönlendirmenin akıbetini sormak için seans zamanından ayrılan süre.
03Adım adım çözüm
Bugünden başlayabileceğiniz adımlar
Buradaki hedef danışanı ikna etmeye çalışmak yerine, atılacak adımı olabildiğince somut ve kolay hâle getirmek, sonrasını da takip edebilmektir. Kayda geçen bir yönlendirme, hazır bir isim listesi ve tanımlı bir bilgi paylaşımı yolu bu üçünü birden sağlar.
- 1Adım 1 / 5Her yönlendirmede
Yönlendirmeyi kayda geçirin
Kime, hangi tarihte, hangi soruyla yönlendirdiğinizi ve dönüş tarihini dosyaya yazın.
Kime yönlendirildiği, hangi tarihte önerildiği, hangi soruya cevap arandığı ve sonucun ne zaman beklendiği danışan dosyasına yazılmalıdır. Bu dört bilgi olmadan takip edilecek bir şey oluşmaz.
- Yönlendirmeyi tarihi ve nedeniyle birlikte dosyaya yazın
- Sonucun beklendiği tarihi de kayda ekleyin
- Hangi soruya cevap arandığını açıkça belirtin
Ayrıntısını okuyun
Beklenen dönüş tarihi özellikle önemlidir. Bu tarih kayıtlıysa, süre geçtiğinde konu otomatik gündeme gelir ve danışana sormak için bir sonraki seansı beklemek gerekmez. Yönlendirme nedeninin açıkça yazılması da faydalıdır: hangi belirtiler nedeniyle değerlendirme istendiği, hem sizin sonraki kararlarınız hem de meslektaşınızla kurulacak iletişim için dayanak oluşturur. Genel bir “psikiyatriye yönlendirildi” notu ise aylar sonra hiçbir şey anlatmaz. Ne neden yönlendirildiği ne de neyin beklendiği okunabilir.
PratiVia’da: PratiVia’da danışana bağlı görev kayıtları oluşturulabilir. Yönlendirme kendi tarihi ve açıklamasıyla dosyada durur, beklenen dönüş günü geldiğinde listede öne çıkar.
Danışan yönetimi - 2Adım 2 / 5Kurulumda bir kez, altı ayda bir güncelleme
Yönlendirilecek isimleri önceden hazırlayın
Alanı, ücreti ve randevu yolu belli bir isim listesi tutun, altı ayda bir güncelleyin.
Birlikte çalıştığınız psikiyatristlerin isimleri, çalışma alanları, randevu alma yolları ve yaklaşık bekleme süreleri hazır bir listede durmalıdır. Danışana somut iki üç seçenek sunmak, genel bir öneriden çok daha fazla sonuç verir.
- Birlikte çalıştığınız isimleri alan ve iletişim bilgisiyle listeleyin
- Farklı bölge ve ücret aralıklarından seçenek bulundurun
- Listeyi altı ayda bir güncelleyin
Ayrıntısını okuyun
Listenin çeşitli olması da işe yarar: farklı bölgelerde çalışan, farklı ücret aralıklarında hizmet veren ve çocuk ya da ergen alanında çalışan isimlerin bulunması çoğu ihtiyacı karşılar. Randevu almanın nasıl olduğunu bilmek de belirsizliği azaltır. Telefon numarası, çevrim içi randevu bağlantısı ya da bekleme süresi bilgisi danışanın atacağı adımı somutlaştırır. Bu listeyi altı ayda bir gözden geçirmek yeterlidir. Adresler ve çalışma düzenleri zamanla değişir. Çalışmayan bir numara vermek, hiç isim vermemekten daha kötü sonuç doğurur.
PratiVia’da: PratiVia’da kurum düzeyinde belge tanımlanabilir. Yönlendirme listesi ekibin eriştiği tek bir kayıt olarak durur ve güncellendiğinde herkeste aynı anda geçerli olur.
Ekip ve roller - 3Adım 3 / 5Her paylaşım öncesinde
Bilgi paylaşımı için onam alın
Meslektaşla konuşmadan önce kapsamı ve süresi yazılı açık onam alın.
Meslektaşla iletişim kurulacaksa danışanın açık onayı gerekir. Bu onamın kapsamı da net olmalıdır: hangi bilgilerin paylaşılacağı, kiminle paylaşılacağı ve ne kadar süreyle geçerli olduğu.
- Paylaşım için hazır bir onam metni bulundurun
- Paylaşılacak bilgiyi değerlendirmeyi ilgilendirenle sınırlayın
- Onay vermeme hakkını açıkça belirtin
Ayrıntısını okuyun
Onam metninin hazır olması süreci birkaç dakikaya indirir. Danışan çoğu zaman bu iletişimin kendi yararına olduğunu görür ve onay vermekte tereddüt etmez. Engel çoğu zaman metnin hazır olmaması ve sürecin karmaşık görünmesidir. Paylaşılacak bilginin de sınırlı tutulması gerekir: seans notlarının tamamı değil, değerlendirmeyi ilgilendiren özet bilgi. Onamı vermeme hakkının açıkça belirtilmesi de şarttır. Danışanın bu iletişimi istememesi tamamen meşrudur ve terapinin sürmesine engel değildir. Bu netliğin metinde yer alması, onayın gerçekten özgür iradeyle verilmesini sağlayan şeydir.
PratiVia’da: PratiVia’da onam metinleri dijital olarak onaylatılır ve kapsamıyla birlikte saklanır. Hangi paylaşım için ne zaman onay alındığı sonradan gösterilebilir.
Online formlar - 4Adım 4 / 5Beklenen tarih geçince
Sonucu takip edin ve dosyaya işleyin
Tarih geçince gidip gitmediğini sorun, başlanan ilacı ve tarihini dosyaya işleyin.
Beklenen dönüş tarihi geçtiğinde konu takip edilmelidir. Danışan gitti mi, gittiyse değerlendirme ne oldu ve bir tedavi başladı mı: bu üç soru terapinin planını doğrudan ilgilendirir.
- Beklenen tarih geçtiğinde sonucu takip edin
- Başlanan tedaviyi tarihiyle birlikte dosyaya işleyin
- Gidilmediyse nedenini öğrenip kaydedin
Ayrıntısını okuyun
İlaç tedavisi başlamışsa hangi ilaç ve ne zaman başlandığı dosyaya işlenmelidir. İlacın etkisinin görülmeye başladığı dönem, terapide gözlenen değişimin yorumunu da etkiler. Bu bilgi olmadan yapılan değerlendirme eksik kalır. Danışan gitmediyse nedenini anlamak da değerlidir: maliyet, randevu bulamama ya da tereddüt gibi nedenler tekrar ediyorsa yönlendirme biçiminizi gözden geçirmeniz gerekir. Aynı engel birkaç danışanda görülüyorsa yönlendirmenin sunulma biçimi ya da listedeki adreslerin uygunluğu gözden geçirilmelidir.
PratiVia’da: PratiVia raporlarında tarihi geçmiş görevler listelenir. Sonucu dönmemiş yönlendirmeler elle tarama gerektirmeden görünür ve takip listesi otomatik olarak oluşur.
Raporlar - 5Adım 5 / 56 ayda bir, 30 dakika
İş birliğini dönemsel olarak değerlendirin
Altı ayda bir kaç yönlendirmenin gerçekleştiğine ve kimden dönüş geldiğine bakın.
Altı ayda bir yapılacak kısa bir bakış, yönlendirme ağınızın gerçekten çalışıp çalışmadığını gösterir: kaç yönlendirme yapıldı, kaçı gerçekleşti ve hangi meslektaşlardan geri bildirim geldi.
- Yönlendirme sayısını ve gerçekleşme oranını dönem bazında izleyin
- Geri bildirim gelen ve gelmeyen adresleri ayırt edin
- İş birliği koşullarını meslektaşlarınızla açıkça konuşun
Ayrıntısını okuyun
Gerçekleşme oranı düşükse sorun genellikle yönlendirmenin somutluğundadır. Hazır bir isim ve randevu yolu sunulmadığında oran belirgin şekilde düşer. Geri bildirim vermeyen bir adres ise ortak takibi fiilen imkânsız kılar. Bu, meslektaşla karşılıklı konuşulabilecek bir konudur ve çoğu zaman kolayca çözülür. İki taraf da aynı danışanın iyiliğini gözetmektedir. Karşılıklı işleyen bir bilgi akışı kurulduğunda ortak takip, her iki taraf için de daha az yorucu hâle gelir. Bu ağın zamanla güçlendiğini de görürsünüz. Düzenli bilgi paylaşan meslektaşlar bir süre sonra size de yönlendirme yapmaya başlar.
PratiVia’da: PratiVia raporlarında yönlendirme kayıtları dönem bazında listelenip karşılaştırılabilir. Hangi adrese kaç kişi yönlendirildiği ve dönüş oranları elle sayım gerektirmez.
Raporlar
04PratiVia’da
Bu adımlar PratiVia’da nasıl kolaylaşır?
Seans notuna yazılan bir cümle bilgiyi saklar ama takip üretmez. Beklenen bir sonucun gelip gelmediği hiçbir yerde görünmez. Ortak takip gerektiren bir yönlendirmede ise değerin büyük kısmı geri bildirimdedir. PratiVia yönlendirmeyi izlenebilir bir kayıt olarak tutar.
Tarihli yönlendirme kaydı
Her yönlendirme kendi nedeni ve beklenen dönüş tarihiyle dosyada durur. Süre geçtiğinde listede öne çıkar.
Danışan yönetimiEkipte duran yönlendirme listesi
Birlikte çalışılan isimler tek bir kurum kaydında tutulur. Güncellendiğinde herkeste aynı anda geçerli olur.
Ekip ve rollerKapsamlı onam kaydı
Bilgi paylaşımı onayı dijital olarak alınır. Hangi kapsamda ve ne zaman verildiği sonradan gösterilebilir.
Online formlarDönmeyen sonuçlar tek listede
Beklenen tarihi geçmiş yönlendirmeler raporda toplanır. Takip için ayrı bir liste tutmak gerekmez.
Raporlar
05Sonucu görün
İşe yaradığını nasıl anlarsınız?
Bu sürecin işlediğini gösteren temel ölçüt, önerilen yönlendirmelerin ne kadarının gerçekten hayata geçtiğidir. İkinci ölçüt de sonucun geri dönüp dönmediğidir. Aşağıdaki göstergeler her ikisini de izlenebilir kılar.
Kayda geçen yönlendirme oranı
Tamamı
Dosyada kayıt olarak açılmış yönlendirmelerin toplam öneriye oranı.
Gerçekleşen yönlendirme oranı
%70 ve üzeri
Önerilenlerden randevusu alınıp gidilen değerlendirmelerin payı.
Sonucu dosyaya işlenmiş yönlendirme oranı
Tamamına yakın
Değerlendirme sonucu kayda geçirilen yönlendirmelerin payı.
Onamlı bilgi paylaşımı oranı
Tamamı
Meslektaşla kurulan iletişimlerden onamı kayıtlı olanların payı.
4 haftalık uygulama planı
1. hafta
Yönlendirme kaydı yapısını kurun. Beklenen dönüş tarihi alanını ekleyin.
Takip edilebilir yönlendirme kaydı
2. hafta
Birlikte çalıştığınız isimlerin listesini hazırlayın.
Güncel yönlendirme listesi
3. hafta
Bilgi paylaşımı onam metnini yazıp onay akışına bağlayın.
Hazır ve onaylanabilir onam metni
4. hafta
Beklemedeki yönlendirmeleri takip edin. Sonuçları dosyalara işleyin.
Güncellenmiş takip listesi
06Sık sorulanlar
Aklınıza takılabilecekler
Danışan yönlendirmeye gitmiyorsa ne yapmalıyım?
Önce nedenini anlamak gerekir. Erteleme çoğu zaman belirsizlikten kaynaklanır. Kime gideceğini bilmeyen, randevu almanın nasıl olduğunu kestiremeyen bir kişi adımı ertelemeyi seçer. Hazır bir isim listesi ve randevu yolunu somut biçimde vermek gerçekleşme oranını görünür şekilde yükseltir. Aynı engel birkaç danışanda tekrarlıyorsa sorun büyük olasılıkla yönlendirmenin sunulma biçimindedir ve bu düzeltilebilir.
Psikiyatristle konuşmak için izin almak zorunda mıyım?
Evet. Meslektaşla kurulacak her iletişim danışanın açık onayını gerektirir. Onamın kapsamı da net olmalıdır: hangi bilginin, kiminle ve ne kadar süreyle paylaşılacağı. Hazır bir metin bu işi birkaç dakikaya indirir, danışanların çoğu bu iletişimin kendi yararına olduğunu görür ve onay vermekte zorlanmaz. Çoğu durumda engel, metnin hazır olmaması ve sürecin gözde büyümesidir. Onay vermeme hakkı da açıkça belirtilmelidir.
İlaç başlandığını bilmem neden önemli?
Çünkü ilacın etkisinin görülmeye başladığı dönem, terapide gözlenen değişimin yorumunu doğrudan etkiler. Hangi ilacın ne zaman başlandığı bilinmediğinde, ortaya çıkan iyileşme ya da dalgalanma yanlış bir nedene bağlanabilir. Bu bilgi terapötik kararların dayanağıdır. Ayrıca danışanın ilaçla ilgili yaşadığı tereddütler seansta gündeme geldiğinde, sürecin bütününü bilmek çok daha isabetli bir eşlik etmeyi mümkün kılar.
Yönlendirme listesinde kaç isim olmalı?
Sayıdan çok çeşitlilik önemlidir. Farklı bölgelerde çalışan, farklı ücret aralıklarında hizmet veren ve çocuk ya da ergen alanında çalışan isimlerin bulunması çoğu ihtiyacı karşılar. İki üç somut seçenek sunmak, uzun bir listeden çok daha iyi sonuç verir. Fazla seçenek kararı zorlaştırır. Listeyi altı ayda bir gözden geçirmek yeterlidir. Çalışmayan bir numara ya da kapanmış bir adres, ertelemeyi doğrudan artıran ayrıntılardır.
Geri bildirim vermeyen meslektaşla nasıl çalışmalıyım?
Bu, karşılıklı konuşulabilecek bir konudur ve çoğu zaman kolayca çözülür. İki taraf da aynı danışanın iyiliğini gözetmektedir. Geri bildirimin nasıl olacağını baştan netleştirmek çoğu durumda yeterlidir. Kısa bir not bile ortak takibi mümkün kılar. Bu iletişim kurulamıyorsa yönlendirme listesini çeşitlendirmek gerekir. Karşılıklı işleyen bir bilgi akışı kurulduğunda ortak takip her iki taraf için de daha az yorucu hâle gelir.
Son güncelleme: 4 Ağustos 2026.
