Enerji hesaplayıcı
Beslenme ekranında kişiyi seçip Enerji hesapla’ya basın. Kilo ve boy danışanın en yeni ölçümlerinden, yaş ve cinsiyet danışan dosyasından gelir. Her değeri değiştirebilirsiniz. Dinlenme enerjisi (BMR) varsayılan olarak Mifflin-St Jeor denklemiyle hesaplanır, isterseniz Harris-Benedict (revize) seçilir. Aktivite düzeyi (hareketsiz 1,2 – aşırı aktif 1,9) günlük harcamayı verir.
Hedef kilo vermek seçilirse varsayılan 500 kcal açık, kilo almak seçilirse 300 kcal fazla uygulanır (0–1000 arası değiştirilebilir). Makro dağılımı hazır oranlardan seçilir (dengeli, yüksek protein, düşük karbonhidrat, Akdeniz tipi) ve gram olarak gösterilir. Hedef kadında 1200, erkekte 1500 kcal altına ya da dinlenme enerjisinin altına inerse uyarı çıkar. 18 yaş altında denklemin yetişkinler için olduğu hatırlatılır.
Gebelik ve emzirme seçilirse önerilen ek enerji (ör. 3. trimesterde yaklaşık 452 kcal) bilgi olarak yazılır. Hedefe kendiliğinden eklenmez. Hedefleri aktar seçili planın kalori ve makro hedeflerini yazar ve hesabın dayanağını (denklem, aktivite, hedef, BMR, günlük harcama) plana kaydeder. Bu satır PDF’te de görünür. Seçili plan yayındaysa yayındaki sürüm değişmez, hedefler yeni taslak sürüme yazılır.
- 1Beslenme › kişiyi seçin › Enerji hesapla.
- 2Değerleri kontrol edin. Aktivite ve hedefi seçin.
- 3Planı seçip Hedefleri aktar’a basın.
Dikkat
Sonuç bir tahmindir. Klinik değerlendirmenin yerini tutmaz.
Hasta kapsamında hekim yönlendirmesi
Dosya Hasta kapsamında işaretliyse ve geçerli bir hekim yönlendirmesi kaydı yoksa yeni plan açarken uyarı şeridi görünür (1219 sayılı Kanun Ek m.13/ç). Plan yine kaydedilir. Kapsam ve yönlendirme dosyadaki Sevk ve Rapor bölümünden girilir, hekimin adı ve tarih yeterlidir (ayrıntı: “Randevu teyidi, hatırlatma ve iptal politikası”).
Besin kataloğu ve porsiyonlar
Beslenme › Besin kataloğu TürKomp’tan türetilmiş besinleri 100 g başına enerji ve makroyla listeler. Kurum kendi besinini ekler. Bir besinin Porsiyonlar düğmesiyle kurumunuzun ev ölçüsünü gramıyla eklersiniz (ör. “1 su bardağı süt = 200 g”). Öğün planına besin eklerken bu ölçüler ve besin grubuna göre genel ölçüler düğme olarak çıkar. Seçtiğiniz ölçü gramı doldurur ve plan kalemine ölçü adıyla yazılır. Danışanın besin günlüğünde de kurum ölçüleri önce gelir. Ölçüyü kaldırmak önceki planları değiştirmez.
Değişim (mübadele) listeleri
Plan editörünün üstündeki Değişim görünümü planı değişim sayılarıyla gösterir: süt, et-yumurta-peynir, kurubaklagil, ekmek ve tahıl, sebze, meyve, yağ ve yağlı tohum. Günlük ortalama ya da tek bir gün seçilir. Gün seçilince her öğünün grup sayıları ayrıca listelenir. Grubu olmayan kalemler (hazır gıda, şeker, içecek gibi) “değişim dışı” yazılır, kalori toplamında yine sayılır. “1 değişim ne kadar?” bölümü her grubun yaklaşık değerini (ör. ekmek 15 g karbonhidrat, 2 g protein, 68 kcal) gösterir.
Hedef değişim gir ile günlük dağılımı yazarsınız (ör. diyabet planında süt 2, et 5, ekmek 7, sebze 3, meyve 3, yağ 5). Yarım değişim adımıyla girilir. Kutular hedefe göre renklenir ve “hedefte / eksik / fazla” yazar. ±½ değişim farkı hedefte sayılır. Hedef planın parçasıdır: taslakta düzenlenir, yayındaki sürüm değişmez ve PDF’te “Hedef değişim dağılımı” satırı olarak basılır. PDF’te ayrıca günlük ortalama değişim sayıları yer alır.
Taslak plandaki bir besinin yanındaki Eşdeğer düğmesi aynı gruptaki diğer besinleri, kalemin değişim sayısını koruyacak miktarla listeler (ör. 2 ince dilim ekmek = 2 ekmek değişimi → 110 g haşlanmış pirinç). Seçtiğinizde besin ve gram değişir. Gramı sunucu hesaplar.
Beslenme ekranındaki Değişim listeleri düğmesi kurum geneli listeyi açar: üstte grup kartları, altta her besinin grubu, 1 değişim miktarı, ev ölçüsü ve kaynağı (Platform / Kurum). Platform değerleri eğitimde kullanılan değişim tablolarına yakın yaklaşık değerlerdir. Düzenle ile bir besinin grubunu ve miktarını kurumunuzun kullandığı değere çevirirsiniz. Kendi eklediğiniz besini Gruba ekle ile listeye alırsınız. Kurum tanımı ⋯ menüsündeki Platform değerine dön ile kaldırılır. Değişiklik mevcut planların değişim sayılarını yeniden hesaplar. Gram ve kalori değişmez.
Danışan portalde Beslenme planım sayfasındaki Değişim listesi düğmesiyle, planında geçen her grup için aynı gruptan seçebileceği besinleri ev ölçüsü ve gramıyla görür.
- 1Planı açın, Değişim görünümü’ne geçin.
- 2Hedef değişim gir ile günlük dağılımı yazıp kaydedin.
- 3Öğünler görünümünde bir besinin Eşdeğer düğmesiyle alternatif seçin.
Dikkat
Değişim değerleri yaklaşıktır. Kurumunuzun kullandığı tablo farklıysa Değişim listeleri ekranından düzeltin.
Tarif kütüphanesi ve alışveriş listesi
Beslenme ekranındaki Tarifler düğmesi tarif kütüphanesini açar. Listede Türk mutfağından 21 hazır tarif (mercimek ve ezogelin çorbası, zeytinyağlı taze fasulye, menemen, bulgur pilavı, kuru fasulye, yoğurtlu semizotu, fırında tavuk, humus…) ve kurumunuzun tarifleri yer alır. Her satırda öğün türü, porsiyon başı kalori ve makro, toplam süre ve etiketler görünür. Ad, öğün türü, etiket (vejetaryen, glutensiz, diyabet uyumlu, az tuzlu…) ve kaynağa göre süzülür.
Tarife tıklayınca ayrıntısı açılır: porsiyon başı enerji, protein, karbonhidrat, yağ ve değişim sayıları. Malzemeler (tarifin tamamı için gram ve ev ölçüsü) ve adımlar. Hazır tarif kurumda düzenlenmez: Kopyala ve düzenle kurumunuza bir kopya açar. Yeni tarif ile kendi tarifinizi yazarsınız: malzemeyi besin kataloğundan arayıp gramını, isterseniz ev ölçüsünü ve notunu girersiniz. Tuz ve baharat gibi satırlar Serbest satır olarak yazılır ve makroya girmez. Makro malzemelerden hesaplanıp porsiyona bölünür. Kullanmadığınız tarifi Arşive al ile listeden kaldırırsınız. Silinmez, istediğinizde yeniden kullanıma alınır.
Taslak planda her öğün hücresindeki + Tarif düğmesiyle tarifi seçip porsiyonunu (yarım adımla) girersiniz. Kalem “Tarif” etiketiyle ve “1,5 porsiyon” ölçüsüyle eklenir, kalori ve değişim sayısı porsiyonla çarpılır. Plana eklenen tarifin o anki hâli saklanır: tarif sonradan değişse de yayındaki plan aynı kalır. Tarif kalemi için eşdeğer seçimi yoktur. Şablon olarak kaydederken tarif kalemleri şablona girmez.
Kurumunuzun tarifine Görsel bölümünden fotoğraf eklenir (JPEG, PNG ya da WEBP, en çok 10 MB). Görsel güvenli depoda tutulur ve taranır, tarama bitince listede küçük resim, ayrıntıda büyük görsel olarak görünür. Hazır tariflerde görsel yoktur: kopyalayıp kendi görselinizi eklersiniz. Ayrıntıdaki PDF indir tarifi görsel, malzemeler ve adımlarla tek sayfada verir. WEBP görsel PDF’e basılmaz, JPEG ya da PNG yükleyin. Tarifte kullanılan görsel Dosyalar ekranından silinemez, önce tariften kaldırılır.
Danışan portalde Beslenme planım sayfasında tarif kaleminin altındaki Tarifi göster ile görseli, malzemeleri ve adımları görür, Tarifi PDF indir ile tarifi yazdırır. Kilo-nötr bakım kipinde PDF’te kalori basılmaz. Alışveriş listesi düğmesi üstte planın tariflerini küçük resimleriyle, altta haftalık planın besinlerini ve tariflerin porsiyonla ölçeklenmiş malzemelerini toplar. Aynı besin tek satırda birleşir, liste reyona göre (sebze, meyve, et, süt ürünleri, bakliyat, tahıl…) gruplanır ve Yazdır ile yalnız liste basılır.
- 1Beslenme › Tarifler. Hazır tarifi açın ya da Yeni tarif’e basın.
- 2Taslak planda öğünün + Tarif düğmesiyle tarifi ve porsiyonu seçin.
- 3Planı yayınlayın. Danışan tarif kartını ve alışveriş listesini portalde görür.
Plan oluşturma, yayın ve sürümler
Kişiyi seçip Boş plan ya da Şablondan başlat dersiniz. Plan taslak açılır. Günlere ve öğünlere besin ekler, hedefleri ve notu yazar, isterseniz geçerlilik başlangıç ve bitiş tarihi girersiniz. Hazır olunca Yayınla: plan seride bir sonraki sürüm numarasını alır (ilk yayın Sürüm 1) ve danışanın portalinde görünür.
Yayındaki plan salt okunurdur. Yalnız geçerlilik tarihleri güncellenebilir. Değişiklik için Yeni sürüm hazırla planın taslak kopyasını açar. O taslağı yayınladığınızda önceki sürüm “Önceki sürüm” olarak arşive geçer. Aynı planın aynı anda tek taslağı olur. Sürümler ekranında tüm sürümler yayın ve arşiv tarihleriyle listelenir. Her sürüm açılabilir ya da PDF’i indirilebilir.
Mobil uygulamada Daha › Beslenme planı ya da danışan dosyası › Bakım araçları aynı planı açar: sürümler, gün gün öğünler, günlük toplam ve portaldekiyle aynı değişim listesi görünür. Taslakta öğün eklenir, besin aranıp gram ya da ev ölçüsüyle eklenir veya çıkarılır, plan Yayınla ile yayına alınır. Yayındaki planda Yeni sürüm hazırla taslak açar. Enerji hesaplayıcı, hedefler, tarif ve şablon webdedir (ayrıntı: “Mobilde sektör araçları”).
- 1Beslenme › kişiyi seçin › Boş plan ya da Şablondan başlat.
- 2Öğünlere besinleri ekleyin. Planı düzenle ile hedef, not ve geçerlilik tarihini girin.
- 3Yayınla’ya basın.
PDF, portal ve sınırlar
PDF indir planı yatay A4’te kurum başlığı, sürüm ve geçerlilik, gün × öğün tablosu, günlük toplamlar ve hedeflerle verir. Danışan portalde Beslenme planım sayfasında yalnız yayındaki planı görür ve aynı PDF’i indirir. İndirme denetim izine yazılır. Plan süresi dolmuşsa portalde “Planınızın süresi doldu” uyarısı çıkar.
Plan başlığı ve notu sektörünüzün hizmet metni kurallarından geçer: beslenmede “hastalık tedavisi”, “kesin zayıflama”, “garantili kilo” ve reçete/ilaç yazma ifadeleri içeren metin kaydedilmez, nedeni yazılır. Vücut ölçümleri (kilo, boy, VKİ, bel/kalça oranı, vücut analizi) Ölçüm Takibi’nde seri olarak tutulur. Son kilo, boy ve VKİ plan ekranının üstünde görünür.
Dikkat
Tıbbi beslenme tedavisi gerektiren durumlarda plan notuna hekim yönlendirmesini yazın. Klinik profil (alerji, ilaç, kronik hastalık) beslenmede açıktır. İlaç ya da tanı kaydı plan metnine değil klinik profile girilir.
Şablondan başlat ve şablon olarak kaydet
Beslenme › Öğün planları sekmesinde kişiyi seçip Şablondan başlat dediğinizde hazır şablonlar kart olarak açılır. Her kartta hedef ve günlük yaklaşık kalori yazar. Bu şablonla başlat düğmesi planı 7 günüyle, öğün ve porsiyonlarıyla taslak olarak hazırlar. Editörde besin ekleyip çıkarır, gramları değiştirir, sonra Yayınla dersiniz.
Beğendiğiniz bir planı Şablon olarak kaydet ile kurumunuzun şablonu yapabilirsiniz: öğünler ve porsiyonlar kaydedilir, kişiye ait not ve bilgiler kaydedilmez. Tüm günler aynıysa şablon tek “örnek gün” olarak, farklıysa 7 gün olarak saklanır. Kurum şablonları listede önce gelir. Listeden kaldır ile gizlenir. Hazır şablonları platform yönetimi sürümler.
- 1Beslenme › Öğün planları. Kişiyi seçin.
- 2Şablondan başlat › uygun karttaki Bu şablonla başlat.
- 3Öğünleri kişiye göre düzenleyin, Yayınla’ya basın.
Besin günlüğü
Danışan portalde Besin günlüğüm sayfasında, mobilde Daha › Besin günlüğüm ekranında öğün seçer (saate göre önerilir), besini katalogdan arar ya da listede yoksa yazarak ekler, porsiyonu hazır seçeneklerden seçer: kurumunuzun eklediği ev ölçüleri önce gelir. İsterse öğünün fotoğrafını ekler. Su bardaklarını +/− ile sayar. Bugünü ve son 7 günü girebilir, yanlış kaydı kaldırabilir. Günün toplamı yayındaki planın kalori hedefiyle kıyaslanır.
Besin günlüğü sağlık verisidir: danışan ilk kayıttan önce telefonuna gelen 6 haneli kodla açık rıza verir ve aynı sayfadan geri çekebilir. Fotoğraflar güvenli depoda tutulur, yalnız danışana ve size görünür.
Beslenme › Besin günlüğü sekmesinde kişinin son 7 günü gün gün listelenir: toplam kalori, hedefe göre “Hedefte / altında / üstünde”, su bardağı ve kayıt sayısı. Güne tıklayınca öğün öğün kalemler ve varsa fotoğraflar açılır. Listede olmayan (yazılarak eklenen) besinin kalorisi hesaplanmaz, sayısı ayrıca yazılır.
Kişi öğününü telefonda ya da yüz yüze söylediğinde sekmedeki adına ekle düğmesiyle onun adına kayıt girersiniz: gün (bugün ve son 7 gün), öğün, besin, miktar ve bilginin nereden alındığı (telefonda, yüz yüze, mesajla). Kayıt “Uzman girdi” işaretiyle saklanır, denetim izine düşer ve kişi portalde de yanında bu notu görür. Kendi girdiğiniz kaydı Kaldır ile geri alırsınız, kişinin kendi kaydını kaldıramazsınız. Portal günlük rızası kişinin kendi girişi içindir, rıza yoksa kayıt yine yazılır ve ekranda bildirilir. Mobil uygulamada aynı kaydı danışan dosyasındaki Bakım araçları kartından, adına kayıt ekranının Besin günlüğü bölümünden girersiniz.
Sık sorulanlar
Danışan planın eski sürümünü görebilir mi?
Hayır. Portalde yalnız yayındaki sürüm görünür. Önceki sürümler uzman ekranındaki Sürümler listesinde salt okunur durur ve PDF’leri indirilebilir.
Plan içeriğini WhatsApp’tan gönderebilir miyim?
Portal önerilir: danışan planı ve PDF’ini kendi hesabından açar, indirme kayda geçer. PDF’i elle göndermek sürüm takibini ve KVKK korumasını sizin denetiminizin dışına çıkarır.
Enerji hesabı otomatik mi?
İki ayrı hesap var: hesaplayıcı danışanın kişisel enerji hedefini tahmin eder ve plana aktarır. Plan ekranı ise eklediğiniz besinlerden günlük toplamı sunucuda hesaplar ve hedefle kıyaslar. İkisi de bilgilendiricidir, uzman kararının yerini tutmaz.
VKİ’yi elle yazmam gerekir mi?
Hayır. Ölçüm kaydında kilo ve boy birlikte girildiyse VKİ, bel ve kalça birlikte girildiyse bel/kalça oranı kayıt sırasında hesaplanıp yazılır. Elle bir değer yazdıysanız o korunur.
İlgili makaleler
Ölçümler ve ölçekler: seri takibi, risk bayrağı ve portalden doldurma
6 dk okuma
Aidat ve üyelikler: plan, sözleşme, yenileme onayı, dondurma ve fesih
7 dk okuma
Ölçekler, ödevler ve ilerleme takibi (danışanlar için)
5 dk okuma