Süpervizyon almak psikolojik danışmanlıkta bir gerekliliktir. Özellikle mesleğin ilk yıllarında düzenli süpervizyon olmadan yürütülen bir çalışma hem terapisti hem danışanı riske atar. Buna karşılık süpervizyonda paylaşılan her şey bir danışana aittir. Vakayı anlatırken kullanılan meslek, yaş, şehir ve aile yapısı gibi ayrıntılar tek başına masum görünür. Bir araya geldiklerinde ise küçük bir mesleki çevrede kişiyi tanınabilir kılabilir. İntervizyon gruplarında ve klinik ekip toplantılarında bu risk daha da yükselir. Bu pratik paylaşımı bir düzene bağlar.
01Tanıdık geliyor mu?
Bu durumlar sizde de oluyor mu?
Bu alandaki ihlallerin neredeyse tamamı iyi niyetle, vakayı daha iyi anlama ve mesleki gelişme isteğiyle yapılır. Tam da bu yüzden fark edilmez ve düzeltilmez. Sahada en sık görülen dört durum şudur.
Sizde olanları işaretleyin.
En az ikisi tanıdık geliyorsa bu sayfa sizin için yazıldı. Hiçbiri değilse, benzer sorunlar sayfanın sonunda.
İsimsiz bir vaka anlatımı da ayrıntılar birleşince kişiyi ele verebilir. Klinik olarak gerekmeyen her ayrıntıyı sunumdan çıkarın.
02Neden oluyor?
Sorunun asıl kaynağı
Süpervizyon ile gizlilik arasındaki gerilim gerçektir ve tamamen ortadan kaldırılamaz. Yapılabilecek olan, riski yönetilebilir bir düzeye indirmek ve bunu bilinçli bir tercih hâline getirmektir. Üç yapısal eksiklik riski gereksiz yere yükseltir.
- 01
Anonimleştirme için bir ölçüt yok
Hangi bilgilerin çıkarılacağı ve neyin kalabileceği bir kurala bağlanmadığında karar her seferinde o anki dikkate kalır. Anonimleştirmenin ölçütü, ayrıntıların birleşiminde kimlik oluşmamasıdır. İsimsiz ama tanınabilir bir vaka anlatımı da bir ihlaldir.
- 02
Rıza süreci tanımlanmamış
Süpervizyon için rıza alınması meslek örgütlerinin etik ilkelerinde yer alır ve kişisel veri mevzuatı açısından da anlamlıdır. Bu rızanın ne zaman, hangi kapsamda ve hangi biçimde alınacağı tanımlanmadığında ya hiç alınmaz ya da geçerliliği tartışmalı bir biçimde alınır.
- 03
Kayıt ve materyal paylaşımı için güvenli bir yol yok
Ses kaydı ve seans dökümü, yazılı bir vaka özetinden çok daha yüksek risk taşır, çünkü anonimleştirilmesi çoğu zaman mümkün değildir. Bu materyalin nasıl aktarılacağı, ne kadar süre saklanacağı ve ne zaman silineceği belirlenmediğinde dosya kontrolsüz biçimde dolaşımda kalır.
Bu sorunun size bedeli
- Tanınabilir kalan vaka anlatımı
- Paylaşımların önemli kısmı
- Ayrıntıların birleşimiyle kimlik oluşan sunumlar.
- Rızasız paylaşım
- Vakaların çoğu
- Süpervizyon için danışan onayı alınmamış çalışmalar.
- Kontrolsüz dolaşan materyal
- Her kayıt paylaşımında
- Mesajlaşma uygulamasıyla gönderilen ve silinip silinmediği bilinmeyen dosyalar.
- Yeri belirsiz süpervizyon notu
- Sürekli
- Hangi kayda ait olduğu tanımlanmamış çalışma notları.
03Adım adım çözüm
Bugünden başlayabileceğiniz adımlar
Amaç, süpervizyonu danışan açısından da savunulabilir bir zemine oturtmaktır. Anonimleştirmeyi somut bir ölçüte bağlamak, rızayı süreç başında almak ve materyal paylaşımını erişimi kontrol edilebilen bir kanala taşımak riskin büyük bölümünü ortadan kaldırır. Kalan kısım ise bilinçli bir tercih olarak yönetilir.
- 1Adım 1 / 5Kurulumda bir kez
Anonimleştirme ölçütünü yazılı hâle getirin
Meslek, kurum, ilçe, aile ayrıntısı ve tarihi çıkaran bir kontrol listesi yazın.
Vaka sunumunda hangi bilgilerin çıkarılacağı bir kontrol listesi olarak yazılmalıdır. İsim ve iletişim bilgisi zaten paylaşılmaz. Dikkat edilmesi gereken meslek, çalışılan kurum, oturulan ilçe, aile yapısındaki özgün ayrıntılar ve tarih bilgileridir.
- Çıkarılacak bilgi başlıklarını kontrol listesi hâline getirin
- Klinik olarak gerekmeyen hiçbir ayrıntıyı sunuma katmayın
- Küçük çevrelerde ayrıntı eşiğini daha da düşürün
Ayrıntısını okuyun
Ölçüt şu şekilde kurulabilir: sunumu dinleyen biri, danışanı tanıyor olsaydı onu teşhis edebilir miydi? Cevap “belki” ise ayrıntı azaltılmalıdır. Küçük mesleki çevrelerde ve dar coğrafyalarda bu eşik çok daha düşüktür. Aynı sunum İstanbul’da anonim kalırken küçük bir ilçede tamamen tanınabilir olur. Klinik olarak gerekli olmayan hiçbir ayrıntının sunuma girmemesi ise en sade ve en güvenli kuraldır. Vaka anlatımını zengin kılan, klinik muhakemenin açıkça ortaya konmasıdır. Süpervizörün ihtiyacı olan da zaten budur.
PratiVia’da: PratiVia’da not şablonları tanımlanabilir. Süpervizyon için hazırlanan vaka özeti ayrı bir şablonla oluşturulur ve kimlik alanları bu şablonda hiç yer almaz.
Seans notları - 2Adım 2 / 5Her yeni danışanda
Süpervizyon rızasını süreç başında alın
Süpervizyonu ilk görüşmede anlatın, ses ve görüntü kaydı için ayrı onay alın.
Danışanın vakasının süpervizyonda ele alınabileceği, ilk görüşmedeki bilgilendirmenin parçası olmalıdır. Bu bilgi sonradan verildiğinde kaçınılmaz olarak bir açıklama gibi durur. Baştan söylendiğinde ise mesleki bir standart olarak karşılanır.
- Süpervizyon bilgisini ilk görüşme metnine ekleyin
- Kayıt alınacaksa ayrı ve açık bir onay isteyin
- Onay vermeme hakkını metinde açıkça belirtin
Ayrıntısını okuyun
Metnin kapsamlı olması gerekmez. Süpervizyonun ne olduğu, hangi bilgilerin paylaşılmayacağı ve süpervizörün de gizlilik yükümlülüğü altında olduğu birkaç cümleyle anlatılabilir. Ses ya da görüntü kaydı alınacaksa bunun ayrı ve açık bir onay gerektirdiği unutulmamalıdır. Genel bir süpervizyon onayı kayıt alma iznini kapsamaz. Danışanın bu onayı vermeme hakkı da açıkça belirtilmelidir. Koşula bağlanmış bir rızanın geçerliliği tartışmalıdır. Onay vermeyen bir danışanın vakasının süpervizyonda ele alınmaması ise pratikte nadiren sorun yaratır. Çoğu danışan bu bilgiyi olağan karşılar ve onay verir.
PratiVia’da: PratiVia’da onam metinleri sürümüyle birlikte saklanır ve dijital olarak onaylatılır. Hangi danışanın hangi kapsama ne zaman onay verdiği kayıttan görülür.
Online formlar - 3Adım 3 / 5Her paylaşımda
Materyal paylaşımını güvenli kanala taşıyın
Materyali erişimi kapatılabilen kanaldan gönderin, süpervizyon bitince silin.
Vaka özeti, seans dökümü ya da kayıt materyali mesajlaşma uygulamalarıyla gönderilmemelidir. Bir kez gönderilen dosyanın nerede saklandığı, kaç cihazda kopyası olduğu ve ne zaman silineceği bilinemez.
- Materyali erişimi kontrol edilebilen bir kanaldan paylaşın
- Saklama süresini baştan belirleyip süre sonunda silin
- Süpervizörün de aynı kurallara uyacağını teyit edin
Ayrıntısını okuyun
Erişimi kontrol edilebilen bir kanal kullanıldığında ise dosya süpervizyon sonrası kapatılabilir. Saklama süresinin baştan belirlenmesi de gereklidir. Süpervizyon tamamlandıktan sonra materyalin durması için bir neden yoksa silinmelidir. Ses ve görüntü kayıtlarında bu kural özellikle katı uygulanmalıdır, çünkü bu materyaller anonimleştirilemez. Süpervizörün de aynı kurallara uyacağını baştan teyit etmek, paylaşımın ikinci ucunu güvenceye alır. Bu konuşma çoğu zaman hiç yapılmaz. Oysa iki cümlelik bir teyit, materyalin karşı taraftaki akıbetini de bir düzene bağlar.
PratiVia’da: PratiVia’da belgeler yetkilendirilmiş kişilerle paylaşılabilir ve erişim sonradan kaldırılabilir, her erişim denetim kaydına düşer ve kimin ne zaman baktığı görülür.
Ekip ve roller - 4Adım 4 / 5Her süpervizyonda
Süpervizyon notlarını ayrı tutun
Süpervizyon notunu ayrı tutun, danışan dosyasına yalnız klinik sonucu yazın.
Süpervizyonda alınan notlar terapistin kendi mesleki gelişimine ait çalışma materyalidir ve danışan dosyasına girmez. Bu ayrımın yapılması hem kayıt düzeni hem de olası bir kayıt talebi açısından önemlidir.
- Süpervizyon notlarını danışan dosyasının dışında tutun
- Dosyaya yalnızca klinik karara dönüşen sonucu yazın
- Notlarda danışanı tanımlamayan bir referans kullanın
Ayrıntısını okuyun
Uygulamada bu, süpervizyon notlarının ayrı bir yerde ve danışanı tanımlamayan bir referansla tutulması anlamına gelir. Danışan dosyasına yalnızca klinik karara dönüşen sonuç yazılır. “Süpervizyon sonrası yaklaşım şu yönde güncellendi” gibi bir cümle yeterlidir. Sürecin nasıl tartışıldığı, hangi görüşlerin dile getirildiği ve süpervizörün yorumları dosyaya girmez. Bu ayrım korunduğunda danışanın kaydı temiz kalır ve süpervizyonun açık konuşulabilen niteliği de zedelenmez. Kayda geçeceğini bilerek konuşulan bir süpervizyon, işlevini büyük ölçüde yitirir.
PratiVia’da: PratiVia’da notlar tür ayrımıyla kaydedilir ve görünürlükleri role göre sınırlanabilir. Danışanla paylaşılan kayıt ile iç çalışma notu birbirine karışmaz.
Seans notları - 5Adım 5 / 5Grup kurulurken bir kez
Grup içi kuralları yazılı hâle getirin
Grupta kural koyun: tanıdık bir vaka fark eden hemen söyler, sunum durur.
İntervizyon grupları ve klinik ekip toplantıları, süpervizyondan farklı bir risk taşır: dinleyen kişi sayısı fazladır ve çoğu aynı şehirde çalışır. Bu ortamlarda tanınma olasılığı belirgin olarak yükselir.
- Grup için kısa bir gizlilik kuralı metni yazın
- Toplantı notlarının akıbetini kurala bağlayın
- Tanıdık vaka fark edildiğinde hemen bildirme kuralını ekleyin
Ayrıntısını okuyun
Grup kurulurken birkaç maddelik bir kural metni yazılmalıdır: dışarıya hiçbir bilgi taşınmayacağı, not tutulmayacağı ya da tutulan notların toplantı sonunda imha edileceği, tanıdık bir vaka fark edildiğinde bunun hemen söyleneceği. Bu son madde çoğu grupta atlanır ama en işe yarayanıdır. Bir katılımcı vakadaki kişiyi tanıdığını fark ettiğinde sessiz kalmak yerine belirtirse, sunum o noktada durdurulabilir ve zarar oluşmadan önlenir. Bu maddenin yazılı olması, o anda söz almayı kolaylaştıran şeydir. Kural yoksa çoğu kişi ortamı bölmemek için susar.
PratiVia’da: PratiVia’da kurum düzeyinde belge tanımlanabilir. Grup gizlilik kuralları tüm ekibin eriştiği tek bir kayıt olarak durur ve güncellemeleri tarihiyle izlenir.
Ekip ve roller
04PratiVia’da
Bu adımlar PratiVia’da nasıl kolaylaşır?
Not defteri ve mesajlaşma uygulamalarıyla yürütülen bir süpervizyon düzeninde materyalin nereye gittiği hiçbir zaman bilinemez. Oysa burada paylaşılan şey, mesleğin en hassas verisidir. PratiVia paylaşımı yetkiye ve ize bağlar.
Kimlik alanı içermeyen sunum şablonu
Süpervizyon vaka özeti ayrı bir şablonla hazırlanır. Tanımlayıcı alanlar bu şablonda hiç yer almaz.
Seans notlarıSürümlü ve kapsamlı onam
Süpervizyon ve kayıt onayları ayrı ayrı alınır. Hangi kapsama ne zaman onay verildiği kayıtta durur.
Online formlarGeri alınabilir materyal paylaşımı
Belgeye erişim yetkiyle verilir ve sonradan kaldırılır. Her erişim denetim izine düşer.
Ekip ve rollerAyrı tutulan iç notlar
Süpervizyon notu ile danışan kaydı farklı türlerde tutulur. Görünürlükleri ayrı ayrı sınırlandırılır.
Seans notları
05Sonucu görün
İşe yaradığını nasıl anlarsınız?
Bu düzenin işlediğini gösteren en sağlam ölçüt, paylaşılan hiçbir materyalin izlenemez hâlde kalmamasıdır. İkincisi de rıza sürecinin istisnasız uygulanmasıdır. Aşağıdaki göstergeler her ikisini de kısa bir kontrolle ortaya koyar.
Onaylı süpervizyon kapsamı oranı
Tamamı
Süpervizyonda ele alınan vakalardan onayı alınmış olanların payı.
Güvenli kanaldan paylaşılan materyal oranı
Tamamı
Mesajlaşma uygulaması yerine yetkili kanaldan gönderilen dosyaların payı.
Süresi dolduğu hâlde duran materyal
Sıfır
Belirlenen saklama süresi geçtiği hâlde silinmemiş dosya sayısı.
Danışan dosyasına düşmüş süpervizyon notu
Sıfır
Yanlış katmana yazılmış çalışma notu sayısı.
4 haftalık uygulama planı
1. hafta
Anonimleştirme kontrol listesini ve sunum şablonunu hazırlayın.
Kimlik içermeyen sunum yapısı
2. hafta
Süpervizyon bilgilendirmesini ilk görüşme metnine ekleyin.
Onay akışına bağlı bilgilendirme
3. hafta
Materyal paylaşımını güvenli kanala taşıyın ve saklama süresi belirleyin.
İzlenebilir paylaşım düzeni
4. hafta
Süpervizyon notlarını ayrı katmana taşıyın. Grup kurallarını yazın.
Ayrıştırılmış not yapısı ve grup metni
06Sık sorulanlar
Aklınıza takılabilecekler
İsim vermezsem vaka anonim sayılır mı?
Sayılmaz. Anonimleştirmede bakılacak ölçüt, ayrıntıların birleşiminde bir kimlik oluşup oluşmadığıdır. Meslek, çalışılan kurum, oturulan ilçe ve aile yapısındaki özgün bir ayrıntı bir araya geldiğinde, küçük bir çevrede kişiyi doğrudan işaret edebilir. Pratik ölçüt şudur: sunumu dinleyen biri danışanı tanıyor olsaydı teşhis edebilir miydi? Cevap “belki” ise ayrıntı azaltılmalıdır. Klinik olarak gerekmeyen hiçbir bilginin sunuma girmemesi en sade kuraldır.
Süpervizyon için danışandan onay almak zorunlu mu?
Meslek örgütlerinin etik ilkelerinde bu yönde düzenlemeler bulunur ve kişisel veri mevzuatı açısından da anlamlıdır. Kendi bağlı olduğunuz düzenlemeyi esas almanız gerekir. Uygulamada en pratik yol, süpervizyon bilgisini ilk görüşmedeki bilgilendirmenin parçası hâline getirmektir. Baştan söylendiğinde mesleki bir standart olarak karşılanır. Sonradan söylendiğinde ise kaçınılmaz olarak bir açıklama gibi durur ve gereksiz bir tedirginlik yaratır.
Seans kaydını süpervizöre nasıl göndermeliyim?
Erişimi kontrol edilebilen bir kanaldan gönderin. Mesajlaşma uygulamaları bu iş için uygun değildir. Ses ve görüntü kayıtları anonimleştirilemediği için en yüksek riskli materyaldir. Bir kez gönderildiğinde kaç cihazda kopyası kaldığı bilinemez. Kontrollü bir kanalda erişim süpervizyon sonrası kapatılabilir. Saklama süresinin baştan belirlenmesi ve süre dolduğunda materyalin silinmesi de bu düzenin ayrılmaz parçasıdır. Süpervizörün aynı kurallara uyacağını teyit etmek ise ikinci ucu güvenceye alır.
Süpervizyon notlarını danışan dosyasına yazabilir miyim?
Yazmamak daha doğrudur. Süpervizyon notları terapistin kendi mesleki gelişimine ait çalışma materyalidir. Danışan dosyasının parçası değildir. Dosyaya yalnızca klinik karara dönüşen sonuç yazılmalıdır. Sürecin nasıl tartışıldığı, hangi görüşlerin dile getirildiği ve süpervizörün yorumları dosyaya girmez. Bu ayrım korunduğunda hem danışanın kaydı temiz kalır hem de süpervizyonun açık konuşulabilen niteliği korunmuş olur.
İntervizyon grubunda risk daha mı yüksek?
Evet, çünkü dinleyen kişi sayısı fazladır ve katılımcıların çoğu aynı şehirde çalışır. Tanınma olasılığı buna bağlı olarak yükselir. Grup kurulurken birkaç maddelik bir gizlilik metni yazmak bu riski yönetilebilir kılar. En işe yarayan madde ise çoğu grupta atlanandır: bir katılımcı anlatılan vakadaki kişiyi tanıdığını fark ettiğinde bunu hemen söylemelidir. Sunum o noktada durdurulduğunda zarar oluşmadan önlenmiş olur.
Son güncelleme: 4 Ağustos 2026.
